Domotica hub backup en herstel procedure
Je hebt eindelijk je slimme huis op orde. Alles praat met elkaar: de lampen gaan aan als je thuiskomt, de thermostaat zakt ’s nachts en je robotstofzuiger doet zijn ronde.
En dan gebeurt het. Een update mislukt, de stroom valt uit of je hub begint raar te doen.
In een seconde is al je werk weg. Niets is frustrerender dan al je scripts, automatiseringen en koppelingen opnieuw te moeten instellen. Een backup is je spaarpot voor domotica-ellende. Het is je vangnet.
Je kunt je huis niet slim noemen als het niet ook veilig is.
En veiligheid begint met een goede back-upprocedure.
Wat is een back-up en waarom is het essentieel?
Een back-up is simpelweg een kopie van de software en instellingen van je domotica hub.
Het is een momentopname van je digitale thuiskop. Denk aan je automatiseringen, je gekoppelde apparaten, je favoriete scenes en de integraties met derde partijen.
Zonder deze kopie ben je alles kwijt als er iets misgaat. Je begint dan weer bij nul. Stel je voor dat je een nieuwe hub koopt. Misschien stap je over van een oude Hubitat naar een gloednieuwe Homey Pro.
Je wilt je uren durende werk niet opnieuw doen. Een back-up maakt die overstap pijnloos.
Je laadt de kopie gewoon op de nieuwe hardware en je bent binnen een uur weer online. Het voelt als een magische truc. Updates zijn een ander verhaal.
Fabrikanten zoals Athom (voor Homey) of de community achter Home Assistant brengen regelmatig updates uit. Meestal gaat dit soepel, maar soms loopt het fout.
Een back-up voor je een grote update installeert, is je verzekering tegen data-verlies.
Je kunt altijd teruggaan naar de vorige, stabiele situatie. Het is een geruststellend idee. Het gaat niet alleen om technische fouten.
Ook menselijke fouten tellen mee. Per ongeluk een verkeerde script verwijderen of een apparaat ontkoppelen kan zomaar gebeuren.
Met een back-up herstel je de situatie in enkele klikken. Geen paniek, geen urenlang gezoek.
Gewoon terug naar hoe het was.
De back-up procedure voor Homey Pro
Homey Pro van Athom maakt back-ups verrassend makkelijk. De hub bewaakt zichzelf en stuurt regelmatig automatische kopieën naar de cloud.
Dit gebeurt meestal 's nachts als je slaapt. Je hoeft hier niets voor te doen, maar je moet wel weten dat het bestaat.
Deze automatische back-ups zijn je eerste reddingslijn. Wil je zelf de touwtjes in handen nemen? Dat kan. Open de Homey app op je telefoon. Ga naar Instellingen en dan naar Back-ups.
Je ziet een lijst met beschikbare kopieën. Kies voor "Maak nu een back-up".
Het proces duurt een paar minuten, afhankelijk van hoeveel apps en devices je hebt. Homey slaat dit op in de cloud, gekoppeld aan je account. Wil je een lokale back-up? Dat kan ook.
Dit is handig voor snelle herstelacties of als je privacy belangrijk vindt. In de Homey app kies je voor "Exporteren naar bestand".
Dit download een .zip bestand naar je telefoon of computer. Bewaar dit op een veilige plek, bijvoorbeeld op een externe harde schijf of in een kluis.
Wat zit er allemaal in zo’n back-up? Alles. Je flows, je favorieten, de namen van je kamers, je accountinstellingen en de status van je apparaten. Het enige wat niet wordt meegenomen, zijn specifieke gegevens van derde partijen die niet op Homey zelf worden opgeslagen.
Maar voor 99% van je setup is het compleet. Herstellen is net zo simpel.
In dezelfde back-up sectie kies je de gewenste versie en druk op "Herstellen".
Je Homey Pro restart en laadt de oude configuratie. Binnen 10 minuten is je slimme huis weer precies zoals je het had. Een geruststellend idee voor maar €399 (de prijs van een nieuwe Homey Pro als het echt misgaat).
De back-up procedure voor Home Assistant
Home Assistant is de krachtpatser voor de tech-savvy gebruiker. Hier ben je zelf verantwoordelijk voor je back-ups.
Gelukkig biedt Home Assistant uitstekende tools hiervoor. De makkelijkste manier is via de ingebouwde back-up functionaliteit.
Dit vind je in het menu onder "Settings" -> "System" -> "Backups". Klik op "Create Backup". Geef je back-up een naam, bijvoorbeeld "Voor grote update oktober". Je kunt kiezen voor een volledige back-up (alles) of een partiële (alleen de belangrijkste configuratiebestanden).
Een volledige back-up is het veiligst. Het proces duurt even, afhankelijk van de kracht van je hardware.
Een Raspberry Pi 4 is trager dan een Intel NUC. Home Assistant maakt automatisch snapshots aan. Standaard staan deze aan.
Je kunt zelf instellen hoeveel exemplaren worden bewaard. Vijf back-ups is een goed startpunt.
Dit voorkomt dat je opslag volloopt, maar geeft je genoeg opties om terug te gaan in de tijd.
Regelmatig checken is wel nodig. Voor de gevorderde gebruiker is er de "Home Assistant Google Drive Backup" add-on. Deze is gratis en een absolute aanrader.
Installeer de add-on via de add-on store. Koppel je Google Drive account en je back-ups worden automatisch naar de cloud gestuurd.
Dit werkt perfect en voorkomt dat je alles kwijt bent bij een fysieke crash van je server.
Wil je je configuratie lokaliseren? Gebruik dan de Samba add-on.
Hiermee kopieer je je configuratiemappen (waaronder de .yaml bestanden) direct naar je computer. Dit is handig voor versiebeheer met Git. Voor de meeste gebruikers volstaat de ingebouwde back-up functie echter ruimschoots. Het is gratis en effectief.
Varianten en prijzen van hubs en opslag
De keuze voor een hub bepaalt hoe je back-up eruitziet. De Homey Pro (€399) is een gesloten systeem maar super gebruiksvriendelijk.
De back-ups zitten ingebouwd in de cloud service. Je betaalt voor het gemak. De hardware is krachtig genoeg voor grote huizen.
Je betaalt niet extra voor de back-up functionaliteit. Home Assistant draait op veel hardware.
De goedkoopste optie is een Raspberry Pi 4 (4GB) met een SD-kaart. Reken op zo’n €100 voor de hardware. Let op: SD-kaarten zijn gevoelig voor slijtage.
Een back-up is hier extra belangrijk. Een betere optie is een Intel NUC of een oude laptop.
Deze zijn stabieler en hebben meer opslag. Een speciale smart home hub is de Hubitat Elevation (rond de €150), die ook uitstekend werkt als domotica hub voor warmtepomp integratie.
Dit werkt lokaal, net als Home Assistant. Back-ups maak je via de webinterface. Je downloadt een bestand en slaat het op je computer op. Het proces is eenvoudig maar vereist discipline.
Je bent zelf verantwoordelijk voor het bewaren van de bestanden. Opslag voor je back-ups is vaak goedkoper dan je denkt.
Een externe SSD van 1TB kost ongeveer €80. Dit is ruim voldoende voor jaren aan back-ups van Home Assistant of Hubitat. Wil je cloudopslag? Een Google Drive account van 100GB kost €2 per maand.
Dit is ideaal voor automatische backups van Home Assistant via de add-on. Overweeg je een domotica hub te kopen en wil je de domotica hub API gebruiken?
Denk dan direct na over je back-up strategie. Een Homey Pro is duurder in aanschaf maar eenvoudiger in onderhoud. Home Assistant is goedkoper in aanschaf maar vereist meer technische kennis voor beheer.
Een Hubitat zit hier tussenin. Kies wat bij je past, maar kies vooral iets waar je een back-up van kunt maken.
Praktische tips voor een waterdicht plan
Maatregelen nemen is goed, routine is beter. Plan je back-ups in.
Doe dit elke maand, of beter nog: elke week. Zet een herinnering in je telefoon. "Dinsdagavond: Back-up Home Assistant." Het kost je 5 minuten, maar het kan je dagen werk redden. Regelmaat is de sleutel.
Test je back-ups. Een back-up die je nooit hebt getest, is waardeloos.
Probeer eens per kwartaal een back-up te herstellen op een test-omgeving. Heb je geen test-omgeving?
Herstel dan op je hoofdsysteem na een kleine, niet-critieke wijziging. Weet je zeker dat het werkt voordat je het echt nodig hebt. Gebruik de 3-2-1 regel.
Drie kopieën van je data, op twee verschillende media, waarvan één off-site. Voor domotica betekent dit: een back-up op je hub (of lokale server), een back-up op een USB-stick of NAS thuis, en een back-up in de cloud (Google Drive, Dropbox of de cloud van Athom).
Zo ben je beschermd tegen diefstal, brand en technische falen. Houd rekening met de grootte van je systeem. Een Home Assistant installatie met 500+ entiteiten produceert een grote back-up.
Zorg dat je voldoende opslagruimte hebt. Een SD-kaart van 32GB raakt snel vol als je elke dag een snapshot maakt.
Ruim oude back-ups regelmatig op of verplaats ze naar een NAS. Tot slot: documenteer je proces.
Schrijf op een briefje hoe je een back-up maakt en herstelt voordat je een domotica hub firmware update uitvoert op jouw specifieke systeem.
Waar staan de bestanden? Wat is het wachtwoord? Wat zijn de stappen? Als je stress hebt of iets is kapot, hoef je niet na te denken.
Je pakt het briefje en volgt de stappen. Een back-upprocedure is pas compleet als een ander hem ook kan uitvoeren.